Groei

Enige tijd geleden kwam ik Shanti Silos tegen en al filosoferend over allerlei dingen die er in onze samenleving spelen kwamen we uit op het thema groei. In ons gesprek realiseerde ik mij dat in mijn klas kinderen vaak diepe wijsheden naar voren weten te brengen, en herinnerde ik mij een kringgesprek dat daar over ging. Dus dacht ik dat het leuk zou zijn om een stukje over groei te schrijven…

Groei, een populair onderwerp, maar ook iets waar filosofen zich al eeuwenlang het hoofd over breken. In het bedrijfsleven is een goede boterham te verdienen met cursussen die gaan over groei, worden wie je bent en zelfontplooiing. Of je wordt verplicht een weekend op de hei opgesloten, want ja het bedrijf moet wel groeien, toch? En jij dus ook! De vraag wordt dan wat je daar dan eigenlijk voor nodig hebt, groeien en een goed leven.

Volgens een oud cliché spreken kleine kinderen de waarheid. Dus is het misschien goed om koers te zetten naar de kleuterklas. Bovendien, het thema groei is voor het jonge kind een altijd boeiend, ja zelfs spannend thema! Kijk eens hoe groot hij al is, Lisa kan al bijna lezen, mijn vriendje durft al in het koude bad en ik nog lang niet…

Dus heb ik aan mijn oudste kleuters (5-6 jaar) in de kring de vraag gesteld wat er nou eigenlijk nodig was om te groeien. Het snelste antwoord was ‘Nou gewoon…’ maar dat werd al snel aangevuld met dat je gezond moest eten (de situatie dat er niet genoeg eten zou zijn kwam niet aan de orde, toch wel reden om dankbaar te zijn dat je in Nederland woont). Vervolgens zei een meisje dat als je groter werd dat je dan ook meer moest durven en ook kunnen. Deze opmerking heb ik nog eens herhaald, hevig ja-geknik van alle kleuters en zo kwamen we op de vraag hoe het dan kwam dat je meer ging kunnen en durven.

Een kindje vertelde dat als bij haar iets mislukt dat haar mamma haar dan troostte en uitlegde dat ze misschien net nog wat te klein was, maar dat dat niet erg was en dat als ze haar best deed en gewoon weer probeerde het dan vast wel een keer ging lukken. Hier moesten alle kinderen even over nadenken, een jongetje keek eerst zeer twijfelachtig en zei toen met een vastberaden blik in zijn ogen: Nou, als ik anders iets fout doe dan zegt mijn moeder gewoon “Wat ben jij een stomme lul”.

Hier schrok de hele klas van (ik heb het over een keurige witte school in Zuid-Kennemerland), het was toen dus even stil. Maar het meisje dat eerst gesproken had keek een beetje verlegen naar het jongetje tegenover haar en zei heel stilletjes: “nou, dan zul jij vast wel niet meer zo veel durven en als je niks durft dan leer je niks”. Waarop andere kinderen direct aanvulden dat je pappa en mamma je moeten helpen als je iets nog niet durft en dat je het dan vanzelf wel leert.

Toch kan het ook zo maar zo zijn dat je iets niet kan leren, een jongetje met een brilletje met jampotglazen merkte op “Bij mij helpt dat niet want ik heb slechte ogen en dan kan je nooit piloot worden”, maar daar had ons meisje ook een mooi antwoord op “Nou dan gaan jouw pappa en mamma je helpen om iets te leren wat je wel leuk vindt en wat je wel kan”. Toch voelden de kinderen de teleurstelling van iets niet kunnen vanwege een beperking heel goed aan, mijn ‘jampot’ jongetje kreeg volop tips wat hij wel zou kunnen worden (keeper, politieagent). De kring heb ik afgesloten met een raadselspelletje over verschillende beroepen.

Als mensen in het onderwijs het hebben over ‘diamantjes’ die ze soms onverwachts tegenkomen in hun beroepsuitoefening dan is dat zoiets als het hierboven beschreven kringgesprek dat ik met mijn oudste kleuters had. Ik wou dat al die personeelsmanagers die gaan over functioneren en groei van hun werknemers dat kwartiertje in mijn klas hadden gezeten, het zou ze misschien veel geld en tijd bespaard hebben…

Het gouden advies van mijn wijze kids: Begeleid, ondersteun, blijf perspectief bieden op succes en biedt nieuw perspectief als iets uiteindelijk niet blijkt te passen bij een werknemer.

© Joan Oosterbaan, 27 maart 2014