Heb ik een probleem of ben ik een probleem..?

Over petjes, polders en persoonlijkheid door Marieke Hendrix

Verdorie zeg, ik had dit toch allemaal al es getackeld. Dit moest ik toch weten nu? Maar wat ik had willen voorkomen was toch gebeurd. Ik was en ben op. Volkomen uitgeblust. Ja, daar zat ik dan, na een waardeloos laatste kwartaal waarin vijf uitstaande offertes om allerlei redenen niet doorgingen. Ik had toch zo hard mijn best gedaan? Het was geen reden om te stoppen. Nee, dat moest mijn lief tegen me zeggen en toen hij dat deed, kon ik alleen maar: hoezo? zeggen. Diep van binnen wist ik dat d’r meer aan de hand was dan een kwartaal dat financieel tegenviel…

De Petjes
Drie jaar geleden was ik jongerencoach. Ik maakte samen met een groep van vijf collega’s allerlei videoproducties waarin werkloze jongeren meewerkten als cameraman of geluidsman of interviewer. Zij zagen zichzelf als een probleem. Ze hadden het opgegeven. Elke ochtend begonnen we met een groepje van tien. Type ‘Kutmarokkaan’ met een verkeerde achternaam, weinig actieve houding, een petje op om je onder te verschuilen, en een soort van geloof, maar toch ook weer niet altijd, want meisjes zijn toch leuk, en hetzelfde geldt voor als je uitgaat. Moslims, maar dan wel poldermoslims, zo Hollands als maar kan.

Keer Het Om
We braken hun probleem op in stukjes en namen ze mee op pad voor interviews met mensen waar ze binnen hun netwerk geen toegang toe hadden. Bobo’s in pak die een vreemde cameraploeg over de vloer kregen. De ‘petjes’ kregen een andere wereld te zien. Niet die van werkloosheid, wantrouwen en van desinteresse, maar hoop en vertrouwen. Stukje bij beetje konden we door vertrouwen en duidelijke afspraken het omkeren. Ik zal nooit de dankbaarheid vergeten van Hamza. Hij had de samenleving, die Hollanders en zijn plek daarin allang opgegeven. Ik praatte als Brugman bij een plaatselijk hotel dat ze hem op proef aannamen. Dat werkte. Ik gaf hem de spiegel en het vertrouwen, evenals zij, en nu doen ze alles om te voorkomen dat hij het bijltje erbij neergooit.

Polders en Persoonlijkheid
Zo goed als ik het kan om iemand anders zijn verhaal te geven, zo lastig vind ik dat nu voor mezelf. Ik ben de Hollandse polder op-en-top: zie alleen maar rechte lijnen waarlangs ik naar mijn einddoel zou moeten komen. In balans met mezelf en met wat er gebeurt in het leven. Als wij in onze polder calvinistisch zijn en geloven dat hard werken ons zal verheffen, dan ben ik de oppercalvinist. Het is nooit goed genoeg, nooit groot genoeg en dat mag het ook niet worden. Genieten mag ik al helemaal niet. Polders zijn niet lieflijk en warm; het is vooral gecontroleerd land, land dat de vijand die water is, laag en buiten houdt. Hoe kan ik één worden met datzelfde water dat misschien af en toe dreigt, maar vooral ook al het leven brengt?

Wanneer keer ik het om?
In mijn hoofd mag ik dan wel het beeld hebben van die polder, in mijn hart weet ik dat het allesbehalve een rechte lijn is. Ik dacht dat ik dat wist door een tijdje geleden emotioneel lichaamswerk te doen. Dat is je lichaam laten voelen wat je onderbewuste je eigenlijk wil zeggen. Het was loodzwaar en vederlicht tegelijk. Ik leerde mezelf accepteren, nou ja voorlopig dan. Totdat de werkelijkheid vooral leek te gaan over het bijstaan van weer iemand die ziek werd, en dood ging. Tot vier keer toe. Ik richte me naar buiten zodat ik kon helpen. Maar ikzelf raakte de weg kwijt. Ik had hulp nodig, zoals Hamza. Iemand die je op terugbrengt op je pad. Shanti, mijn life-/businesscoach, liet me zien dat ik mezelf rondjes laat rennen. Nu nog kijken of ik mijn kracht weer ga vinden in mijn geloof dat ik een probleem héb in plaats van bén, en dat ik mezelf toesta het om te keren. De held van dit verhaal? Zou ik dat echt weer kunnen zijn? En ga ik dan een hele polder leegpompen of bouw ik een huis op palen midden op het water? Een plek waar het water mag komen en gaan..?