Heeeeeelp
De twintiger en dertigers van nu, ze worden wel eens samengevat als Generatie Y, de generatie die is opgegroeid met de nadruk op keuzevrijheid en uitblinken. Alles is mogelijk, de wereld ligt aan je voeten, zo’n soort boodschap gaven onze ouders ons mee. Een boodschap waar je vreselijk ongelukkig van kan worden. Want: optimaal genieten en presteren ligt blijkbaar binnen handbereik. Dus wanneer dat jou niet lukt, is dat je eigen schuld. Dikke bult.
Maar misschien wil je wel niet groter, rijker, beter? Heb je liever ‘gewoon’ een leuke baan, wat vrije tijd en geen al te hoge schulden? Zoek je naar een andere levensinvulling, die je laat ontsnappen aan de maatschappelijke verwachtingen? Verwachtingen die alom tegenwoordig zijn, maar die tegelijkertijd zo ouderwets aanvoelen.
Samenwerken vs. doorklooien
Hoe ontsnap je? Dat verschilt per persoon. Maar één van de dingen waar je als Generatie Y-er mee kan beginnen is: om hulp en advies vragen. Door de nadruk op excelleren is het ‘zelf doen’ een groot goed. Iets wat diep in ons verankerd zit. En in de praktijk betekent dat: liever nutteloos en vol frustratie doorklooien (aan een belangrijke opdracht op werk, aan het ontwikkelen van een eigen bedrijf, in de verbouwing van een huis, in relaties en vriendschappen), dan effectief samenwerken en hulp inschakelen. Want je hebt geen goede raad nodig, jouw leven is net als op Facebook: een grappige, geweldige feelgoodfilm.
Deel je problemen
Nee. Dat is je leven niet. Je leven is een rare, soms ingewikkelde, soms blijmakende samenloop van omstandigheden, waarbij je andere mensen hard nodig hebt! Effectief samenwerken levert mooie resultaten op, met tevreden deelnemers. Doorklooien levert niet alleen mindere resultaten op, het verstoort ook de verhoudingen. In werkomgevingen zie je dat duidelijk; altijd alles zelf oplossen zorgt ervoor dat collega’s je zien als een solist, met wie het niet prettig samenwerken is. Bovendien krijgen ze geen hoogte van jou en van je werkzaamheden, waardoor ze je minder waarderen. Mensen niet ‘lastigvallen met jouw problemen’ zal je dus, opvallend genoeg, niet populair maken.
Leer te vragen
En als het je wel populair maakt, heb je net zo goed een probleem. Dat overkwam mij toen ik, jaren geleden, met een groepje mensen aan artikelbundels werkte. Die collega’s waren er op een gegeven moment zo aan gewend dat ik alles afrondde en redigeerde, dat er half voltooide stukken in mijn mailbox verschenen, ruim na de deadline, waarop ik (weer) zat over te werken om alles in het gareel te krijgen. Ik heb toen twee lessen geleerd: 1) die boekjes waren niet slechter geworden als ik wat minder en zij wat meer hadden gedaan; 2) jijzelf bent de enige die je zal vragen te stoppen met continu de losse eindjes van anderen op te lossen.
Oefenen
Natuurlijk is de manier waarop je om hulp vraagt doorslaggevend. Je kan het leren – door te oefenen. Door te letten op situaties waarin je tegen je grenzen oploopt, maar toch niks zegt. Achteraf kan je jezelf dan afvragen waarom. Wat er gebeurd zou zijn als je anders had besloten. En dan de volgende keer, wie weet, komt ie vanzelf: “heeeeeeelp!”
